Zanokcica - przyczyny, objawy, możliwości leczenia
Czy kiedykolwiek zauważyłeś bolesne zaczerwienienie wokół paznokcia, które z czasem zaczyna się zaostrzać? Zanokcica to schorzenie, które może dotknąć każdego z nas, zwłaszcza jeśli nasze paznokcie narażone są na urazy, infekcje czy nieodpowiednią pielęgnację. Warto wiedzieć, że zanokcica nie jest jedynie kosmetycznym problemem – jej powikłania mogą być poważne, a nawet grozić koniecznością interwencji chirurgicznej. W tym artykule przyjrzymy się bliżej temu, co wywołuje zanokcicę, jakie objawy powinny nas zaniepokoić oraz jak skutecznie leczyć i zapobiegać temu schorzeniu. Poznaj praktyczne wskazówki, które pomogą Ci utrzymać zdrowe i zadbane paznokcie, i dowiedz się, kiedy warto udać się do specjalisty. Przeczytaj dalszą część artykułu, aby uzyskać pełną wiedzę na temat zanokcicy i jej leczenia.
Co to jest zanokcica?
Zanokcica to inaczej stan zapalny tkanek okołopaznokciowych czyli wałów nadpaznokciowych lub wałów bocznych. Główne objawy tego schorzenia to rumień, ból i obrzęk. W przebiegu choroby mogą się także pojawić łatwo krwawiące pod wpływem dotyku zmiany tkankowe w postaci ziarniniaków okołopaznokciowych.
Klasyfikacja zanokcicy wg nasilenia objawów
Zanokcicę rozpoznaje się na podstawie obrazu klinicznego. Nasilenie choroby klasyfikuje się wg skali stopniowej:
- stopień pierwszy to przerwanie obrąbka naskórkowego z towarzyszącym zaczerwienieniem i obrzękiem;
- stopień drugi to pojawienie się dodatkowo bólu i oddzielenie płytki paznokciowej od macierzy, co ogranicza codzienne funkcje chorego;
- stopień trzeci to takie nasilenie zmian, które wymaga antybiotykoterapii lub interwencji chirurgicznej.
Klasyfikacja zanokcicy wg czasu trwania objawów
Gdy zanokcica trwa poniżej 6. tygodni, to określa się ją jako postać ostrą. Natomiast jeśli nie mamy możliwości usunięcia dostatecznie czynnika wywołującego (np. leczenie onkologiczne czy warunki pracy), to może ona przejść w postać przewlekłą.
Powody powstania zanokcicy
Początkiem zanokcicy najczęściej jest mikrouraz. Przerwana zostaje bariera ochronna między paznokciem a wałem paznokciowym, co doprowadza do infekcji tego miejsca przez mikroorganizmy.
Zwykle z tym schorzeniem częściej można się spotkać u kobiet niż u mężczyzn (3:1) ze względu na charakter wykonywanych prac domowych i częstsze zabiegi kosmetyczne na paznokciach (manicure i pedicure).
Jednak przyczyn powstania zanokcicy jest więcej. Są to:
- kontaktowe czynniki drażniące (np. chemikalia, ale i zbyt ostre środki czyszczące w gospodarstwie domowym);
- nadmierny kontakt z wodą (np. zawodowy typu kucharz, barman, rzeźnik);
- osłabienie tkanek wynikające z chorób (np. łuszczyca, cukrzyca, HIV, alkoholizm, twardzina skóry, sarkoidoza, nowotwory tkanek);
- efekt uboczny stosowania leków np. onkologicznych, kortykosteroidów, retinoidów;
- obgryzanie paznokci (onychofagia) i skórek;
- nawykowe, nieuświadomione, często związane z nerwami samouszkodzenie płytek paznokciowych i ich okolic (onychotillomania);
- ssanie kciuka (głównie u dzieci);
- nieprawidłowo wykonane zabiegi kosmetyczne na paznokciach;
- alergia kontaktowa np. u kobiet noszących sztuczne paznokcie – uczulenie na monomer żywicy lub klej cyjanoakrylowy;
- wrastanie paznokcia – wnikanie płytki paznokcia w brzeg boczny powoduje zapalenie brzegu i wtórne powstawanie ziarniniaka ropnego;
- zespół żółtych paznokci, który łączy spowolnienie wzrostu paznokci, pogrubienie płytki paznokcia, dystalną onycholizę i zanokcicę z zanikiem naskórka;
- pourazowe zakażenie tkanek bakteriami (najczęściej Staphylococcus aureus, czasami Streptococcus, rzadziej pałeczki Gram-ujemne);
- pourazowe zakażenie tkanek wirusami (najczęściej wirus opryszczki pospolitej);
- pourazowe zakażenie tkanek grzybami (najczęściej z rodzaju Candida, inne rodzaje to Fusarium, Aspergillus, Scytalidium).
W przypadku zanokcicy powstającej pod wpływem leków powodem jest zaburzenie w metabolizmie komórek naskórka, co prowadzi do ścieńczenia jego warstwy rogowej. Nasila się wtedy ryzyko przebicia naskórka przez boczną część wału paznokciowego i wrastania paznokcia.
Zanokcica zwykle jest ograniczona do jednego miejsca związanego z urazem, ale jeśli jest wywołana lekami, to może obejmować wiele paznokci naraz.